*** w orzeczeniach KRUS nie występuje odpowiednik II grupy
Od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w postępowaniu uproszczonym, na podstawie innego ważnego orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów lub niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, nie przysługuje odwołanie do wyższej instancji, można jedynie zaskarżyć samą procedurę jego wydania do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA ocenia, czy orzeczenie zostało wydane zgodnie z prawem, nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym.
Uwaga: Orzeczenia lekarzy orzeczników ZUS określające niezdolność do pracy nie są jednak do końca równe orzeczeniom stopnia niepełnosprawności. Orzeczenia ZUS oceniają zdolność do pracy i podstawę do świadczeń ubezpieczenia społecznego, choć niejednokrotnie uprawniają do takich samych ulg i uprawnień, co orzeczenia powiatowych zespołów (bez konieczności ponownego orzekania), natomiast orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powiatowych zespołów nie są podstawą do ubiegania się o rentę lub emeryturę z ubezpieczenia społecznego, ale stwarzają możliwość do korzystania z ulg i świadczeń wynikających z ustawy.
Osoba posiadająca ważne orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez służby mundurowe, aby móc korzystać z uprawnień przewidzianych przez ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997, musi uzyskać orzeczenie zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (nie możliwe jest w takim przypadku zastosowanie uproszczonej procedury).
Procedura uzyskania orzeczenia
Zespoły orzekają na wniosek:
 |
osoby zainteresowanej, |
 |
przedstawiciela ustawowego tej osoby, |
 |
przedstawiciela ustawowego dziecka. |
Wniosek o wydanie orzeczenia powinien zawierać:
 |
dane osobowe: imię i nazwisko wnioskodawcy, datę urodzenia, adres zamieszkania, |
 |
cel uzyskania orzeczenia (np. uzyskanie świadczeń finansowych z pomocy społecznej, posiadania uprawnień do korzystania z ulg, karty parkingowej, możliwość korzystania z warsztatów terapii zajęciowej), |
 |
uzasadnienie wniosku (czyli określenie sytuacji społecznej i zawodowej, informacje o tym, czy dana osoba ubiegała się wcześniej o ustalenie niepełnosprawności i czy pobiera świadczenia z ubezpieczania społecznego). |
Poza tym wymagane jest:
 |
Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, pod którego opieką znajduje się wnioskodawca (może to być lekarz pierwszego kontaktu), zaświadczenie takie ważne jest miesiąc od daty wydania i w tym czasie należy złożyć wniosek, |
 |
Kserokopie dokumentacji medycznej (historia choroby) umożliwiające ocenę stopnia niepełnosprawności, |
 |
Jeśli wniosek dotyczy uzupełnienia wydanego wcześniej orzeczenia o niezbędne wskazania, bez których dana osoba niepełnosprawna nie może korzystać z jakiejś ulgi, musi ona złożyć oświadczenie o posiadaniu prawomocnego orzeczenia, ale bez wymaganych wskazań (np. brak jest w dokumencie informacji, że jest niewidoma).
Wymagane druki wniosku do wypełnienia można otrzymać w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności (można się zwrócić do zespołu o przesłanie czystych wniosków pocztą). |
Druki wniosku o wydanie orzeczenia oraz zaświadczenia lekarskiego można pobrać ze strony internetowej Miejskiego Zespołu Do Spraw Orzekania O Niepełnosprawności w Warszawie -
www.warszawaorzekanie.pl
Kompletne wnioski, wraz z dokumentacją choroby, składa się (lub wysyła listem poleconym) do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
Następnie oczekuje się na listowne powiadomienie o terminie posiedzenia składu orzekającego (otrzymuje się takie powiadomienie z wezwaniem do stawienia się w Zespole zazwyczaj na dwa tygodnie przed terminem posiedzenia). Przepisy wyznaczają miesięczny termin na wydanie orzeczenia, a w przypadkach szczególnych dwa miesiące.
Po posiedzeniu składu orzekającego w ciągu dwóch tygodni otrzymuje się orzeczenie.
Komisja w miejscu zamieszkania
W przypadku gdy osoba starająca się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności nie może uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z powodu długotrwałej choroby, uniemożliwiającej osobiste stawienie się w Zespole (co trzeba udokumentować odpowiednim zaświadczeniem lekarskim), badanie stanu zdrowia, konieczne do wydania orzeczenia, może być przeprowadzone w miejscu pobytu danej osoby.
Trzeba wtedy we wniosku zaznaczyć w odpowiedniej rubryce, iż nie jest możliwe samodzielne przybycie na posiedzenie składu orzekającego.
W przypadku gdy przewodniczący składu orzekającego uzna, iż dokumentacja medyczna, którą dysponuje, jest wystarczająca do wydania orzeczenia (dotyczy to osób przewlekle chorych lub przebywających w szpitalu, które mają ograniczoną możliwość poruszania się), orzeczenie może być wydane bez badania pacjenta.
Odwołania
Od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności można się odwołać w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia (jeśli nie zgadzamy się z danym orzeczeniem lub kiedy potrzebne nam jest jego uzupełnienie) do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie). Z kolei od tego orzeczenia przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu). Postępowanie w takich sprawach jest wolne od opłat sądowych.
PZON-y przy orzekaniu stopnia niepełnosprawności danej osoby biorą pod uwagę:
 |
treść orzeczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza Zespołu, określającego trwałe lub czasowe naruszenie sprawności organizmu, |
 |
wiek, płeć, wykształcenie, zawód i posiadane kwalifikacje,
ewentualne zatrudnienie i warunki pracy (np. czy osoba może pracować jedynie w warunkach pracy chronionej). Przy ocenie zachowania zdolności do pracy osoby, która nie była wcześniej zatrudniona, bierze się pod uwagę czy i jakie zatrudnienie mogłaby podjąć przy uwzględnieniu jej wykształcenia i posiadanych kwalifikacji przy obniżonej sprawności organizmu, porównując do osoby o podobnym wykształceniu i kwalifikacjach w pełni sprawnej psychicznie i fizycznie, |
 |
możliwości przewrócenia zdolności danej osoby do pracy wykonywanej do tej pory lub innej poprzez leczenie, rehabilitację lub przekwalifikowanie, |
 |
możliwości poprawy funkcjonowania danej osoby w życiu codziennym oraz w pełnieniu ról społecznych (poprzez leczenie, rehabilitację, zaopatrzenie w przedmioty i środki pomocnicze ortopedyczne, specjalistyczne usługi opiekuńcze). |
PZON ocenia również, czy istnieje konieczność korzystania przez daną osobę z:
 |
odpowiedniego zatrudnienia, |
 |
szkoleń, |
 |
uczestnictwa w terapii zajęciowej, |
 |
konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, |
 |
systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, ulg i uprawnień, |
 |
prawa do niestosowania się do niektórych znaków drogowych (możliwość uzyskania Karty Parkingowej w przypadku osób o obniżonej sprawności ruchowej). |
W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca ważne orzeczenie, może wystąpić do zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie nowego orzeczenia uwzględniające zmianę stanu zdrowia.
Dokumenty uprawniające do korzystania z ulg i uprawnień w świetle ustawy
W świetle ustawy dokumentami uprawniającymi do korzystania z ulg i uprawnień w różnych odrębnych sytuacjach mogą być:
 |
orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, |
 |
odpis orzeczenia, |
 |
legitymacja osoby niepełnosprawnej, |
 |
zaświadczenie o przyczynie niepełnosprawności. |
Natomiast między innymi do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu upoważnia legitymacja osoby niepełnosprawnej, dlatego, ubiegając się wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, warto także wyrobić sobie legitymację. Legitymacje osoby niepełnosprawnej wydane przez starostwa powiatowe na podstawie dawnych orzeczeń (patrz wyżej) przed rokiem 1998 są nadal ważne (choć częściej już są wymagane nowe).
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.97.123.776 z późn. zm.),
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy I Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.03.139.1328)
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 98.162.1118 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 20 grudnia o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 98.7.25),
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dn. 21 października 1991 r. w sprawie ustalania prawa do renty inwalidzkiej rolniczej oraz zgłaszania i ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej (Dz. U. 91.103.449).
Aktualizacja dokumentu - 9 lutego 2006 r.
Autor: Anna Jastrzębska
Źródło:
www.niepelnosprawni.pl